ποίημα για σένα
Δευτέρα 2 Δεκεμβρίου 2013
236 ~ ο Ιωάννης Καρασούτσας για την Σαπφώ
εις τας ακτάς και εις σε το είδος
καλή επίσης, ω Ιωνία,
ιερών έστη ποτέ χορεία
αοιδών, μέλος δια στομάτων
κάλλιστον πνέουσα αθανάτων,
ως μελαμφύλλων εντός δενδρώνων
μουσικών άμιλλαι αηδόνων.
Αλλά εις πάθος, εις πυρ, εις γόους
λιγείς, εις έρωτας πολυθρόους
πολύ τους άλλους ενίκα μία
πάντας, η θήλεια η Λεσβία
Του θνητού μέρους και επιγείου
αυτής τα κάλλη ως ηφαιστείου
επ' όρους βάλλοντες ήσαν κήποι,
υφ' ους ο Έρως εμυδροκτύπει.
Εις θνητός, άφρων θνητός, αγκάλας
κ' έρωτ' απέβαλ' εκείνης τάλας
δι' ην τρισμάκαρ ο αιών όστις,
ανταυγασθείς εκ της λάμψεώς της,
να εόπη δύναται φιλοτίμου
πλήρης μανίας, είν' ιδική μου!
Αλλά εκείνη, φευ εν ανίαις
κ' εν καταισχύνη και εν μανίαις,
οικτρά και μόνη από του βράχου
τούτου, εντός του πολυτάραχου
έπιπτε κύματος πελαγίου,
πολυτάραχου έρμαιον βίου.
Εκεί η βάρβιτος συνετρίβη,
κ' η αοιδός κ' η ματαία ήβη,
κ' ο δεινός έρως με την καρδίαν,
και η πνοή με την αρμονίαν !
Και τώρα όταν φαιδρά γαλήνη
τα γλαυκά κύματα απαλύνη,
εις το ρεμβάζον όμμ' ανατέλλει
πολλάκις ως τις λεπτή νεφέλη,
αμυδροί, άμορφοι χαρακτήρες,
σκιά βλεφάρων, ευπήχεις χείρες,
μέλαιναι κόμαι περί αυχένα
λευκόν, πλην όλα συγκεχυμένα.
Ομίχλη, είδωλον εκ δακρύων,
σχήμα αμφίβολον το οποίον
έν' βλέμμα δεύτερον αφανίζει,
και πάλιν άλλο επανακτίζει.
Αυτή η θάλασσα η γελώσα
δακρύων είναι κάλπη, οπόσα
έρρευσαν έκπαλαι εις το κύμα,
της πολυτλήμονος κόρης μνήμα,
οπόσα έρρευσαν και θα ρέουν
ενόσω ναύται τον πόντον πλέουν,
και ατενίζουν προς την Λευκάδα,
την θαλασσόβρεκτον Ναϊάδα.
Και της εμής καρδιοδονήτου
στεναγμός έπνευσεν εις βαρβίτου,
και ανεμίχθη με τους αέρας
Ασθενές Μούσης αδελφής γέρας!
(συλλογή: Η Βάρβιτος, 1860)
από την Βασική Βιβλιοθήκη, τόμος 12: "Ποιηταί του ΙΘ' αιώνα"
Επιμέλεια: Κ. Θ. Δημαρά
εκδ. Αετός, 1954
ακόμα:
ο Ιωάννης Καρασούτσας στο χωρίς άλλη αναβολή
.
Ετικέτες Ποιήματα για την Σαπφώ, Ποιήματα του Ιωάννη Καρασούτσα
Σάββατο 15 Οκτωβρίου 2011
179 ~ ο Γιάννης Γρυπάρης για την Σαπφώ
*** 
Σαπφώ
Μνάσασθαί τινά φαμι και ύστερον αμμέων...
ΣΑΠΦΩ
Και του Λευκάτα η θάλασσα η μακραντιλαλούσα
στρωτή περίσσια απλώνεται σα σμαραγδένιοι κάμποι'
τρίσβαθ' αυγή απόκρυφη στην άβυσσό της λάμπει
όταν τα κύματα στρωθούν και πέσει η αναρούσα.
Δίχως τραγούδια η Αλκυών πετά η κελαδούσα,
γιατί στα δάση των φυκιών, βόσκει η Ιπποκάμπη,
μες στα κοράλλια, ανάμεσα στα συντεφένια θάμπη
της μαργαριταρόριζας, κοιμάται η Μούσα... η Μούσα!
Τη λύρα για παντοτεινό προσκέφαλό της έχει,
ν' ακούει και στον ύπνο της, σαν όνειρο, να τρέχει
καινούργιος πάντα ο αντίλαλος απ' τα παλιά της πάθη.
Κι ο ήλιος όλο του το φως απάνω της μαζεύει'
θαρρείς και είναι ο Φάωνας... μετάνιωσε κι εστάθη
και της νεκρής αγάπης του την κεφαλή χαϊδεύει.
συλλογή: Σκαραβαίοι και Τερρακόττες
από την Βασική Βιβλιοθήκη, τμ. 29ος
εκδ. Αετός, 1954
.
Ετικέτες Ποιήματα για την Σαπφώ
Τρίτη 28 Σεπτεμβρίου 2010
148 ~ ο Γιάννης Υφαντής για την Σαπφώ
*** 
Η συμπαράσταση της Σαπφώς
Με πήρε στο τηλέφωνο η Ψάπφα και μου είπε:
Οίον το γλυκύμαλον ερεύθεται άκρω επ' ύσδω'
μη στεναχωριέσαι μωρό μου.
από το Πλανόδιον
τχ. 5 / Χειμώνας 87-88
.
Ετικέτες Ποιήματα για την Σαπφώ
Τετάρτη 14 Ιουλίου 2010
142 ~ η Μάγδα Ίσανος για την Σαπφώ
*** 
Σαπφώ, σε βλέπω πάντοτε,
γλυκειά προμάμμη,
έτσι όπως το παλιό
σε δείχνει ανάγλυφο,
με σκιές από φεγγάρι κι από φίλντισι
στο μάγουλό σου το χλωμό,
στο καθαρό σου μέτωπο.
Το θείο χαμόγελο σου
λες και στο μάρμαρο
έχει ζωή φυσήσει,
λες και τα χείλη σου
ακόμη ανασαλεύουν.
Ξέρω πως αν τολμήσω να φιλήσω
τη μορφή σου, τη φλογισμένη από τον ήλιο,
— κι ας έχουνε περάσει τόσοι αιώνες!—
η φλόγα των χειλιών σου θα με κάψει.
μτφ: Γιώργος Δ. Χουρμουζιάδης
από το βιβλίο του Γ.Δ. Χουρμουζιάδη νέες Εποπτείες
εκδ. Ιωάννη Σιδέρη, 1984.
Ετικέτες Ποιήματα για την Σαπφώ
Σάββατο 30 Ιανουαρίου 2010
127 ~ ο Χέρμπερτ Ρηντ για την Σαπφώ
*** 
Σαπφώ
Ανάλαφρη ανεβαίνει
Τα Σικελικά σκαλοπάτια: στέκει πάνω απ' τη λευκή άρκα
Και τώρα, ο φακός των ματιών της ξακρίζει
Την πυκνωμένη χρυσή φωτιά
Που ξεχύνεται σε ξαφνικές αναλαμπές
Απ' τα βαρβαρικά τείχη.
Με σιγουριά θα μεταφέρει
Τούτες τις ουσιαστικές δόξες
Αυτά τα τρόπαια απ' την πηγή τους
Κι είναι ολοκληρωτική η κατάχτηση της.
Τη δύναμη έχει ν' απαθανατίσει τ' ανείλικτο φως
Με τους τετράπτυχους τόνους της πειθούς
Και το χέρι της
Ηλεκτρισμένο θα συνθέσει
Λυρικά τραγούδια για το βραχοβασίλειο
Που ό Μίνωας κάποτε
Έθρεψε τον απαίσιο Μινώταυρο με παρθένες.
Ποιος ν' αντισταθεί μπορεί
Σ' αυτή την αβρή χάρη;
μτφ: Μερόπη Οικονόμου
από την Ανθολογία Άγγλων ποιητών εμπνευσμένων από την Ελλάδα
Αθήνα, 1986
ακόμα:
o Herbert Read στo ταξιδεύοντας
.
Ετικέτες Ποιήματα για την Σαπφώ
Παρασκευή 9 Οκτωβρίου 2009
117 ~ o Πάρις Τακόπουλος στην Σαπφώ
*** 
Η Σαπφώ του κεφαλαίου Ταυ
Καημένη μου Σαπφώ!
Χθες μίλησε για σένα
ο κύριος Βου. Τατάκης!
Και μας εξήγησε,
με πλήρη δοκουμέντα,
ότι κακώς σού λένε
πως ήσουνα λεσβία!
Κ' εγώ
καθώς τον άκουγα,
γλείφοντας μία μέντα,
εχασμουρήθηκα πλειστάκις.
Και για πικρή παρηγορία
σκεπτόμουνα: Τι παρεξήγησις!
Και τα μικρά κορίτσια
που αγάπησες πολύ
και δ ε ν με αγαπάνε;..
από την Ανθολογία της Νεοελληνικής Γραμματείας
του Ρένου Ηρακλή Αποστολίδη
.
Ετικέτες Ποιήματα για την Σαπφώ
Πέμπτη 4 Ιουνίου 2009
105 ~ η Ζωή Καρέλλη για την Σαπφώ (β)
Το τελευταίο τραγούδι της Σαπφώς
Αυγή της ωραιότατης μέρας
που προσέρχεται κι' όλο φωτίζεται πιο πολύ
το στερέωμα, σαν πρόσωπο
όπου η χαρά αυξαίνει,
όταν καταλαβαίνει τη χάρη του βίου.
Βάρος η κεφαλή μου μεταδίνει
στα μέλη του σώματος κι' η σκέψη
ομίχλη στην όψη μου.
Δροσερή αύρα της πρωίας
κι' εγώ αποπνέω ζέστη
που με χωρίζει απ' τον καλόν αέρα.
Ίδια όλα τριγύρω
κι' ο απέραντος πόντος αρνιέται
να παρασύρει την ψυxή μου
σε ταξίδια σπουδαία.
Την μακρινή αισθάνομαι αοριστία
κι' ούτε ακούω τους μυστικούς ψίθυρους,
υποσχέσεις ενάντιες
στη γνώση που απόχτησα.
Άλλες αρχίζουν οι μέρες για κείνον
που τόσα έχει μάθει και δε μαθαίνει
να φαντάζεται πιο πολλά.
Υπήρξα με δύναμη κι' αίσθημα,
μ' αισθήσεις παράφορες.
Ήθελα πάντα να περιμένω
κι απομένω αδιάφορη τώρα.
Πώς την ορμή xάνω
και δεν ζητώ, ούτε ανυπόμονη μένω.
(Συλλογή Αντιθέσεις, 1957)
από το βιβλίο Τα ποιήματα της Ζωής Καρέλλη
Οι Εκδόσεις των Φίλων, 2000
.
Τρίτη 23 Δεκεμβρίου 2008
88 ~ ο Γέσπερ Σβένμπρο για την Σαπφώ
*** 
Ποικιλόθρονος Σαπφώ
Η Σαπφώ ήταν για την τέχνη του γιοκ αυτό που ο Όμηρος ήταν για το έπος,
αυτό μας μάθαιναν ακόμα στα χρόνια του εξήντα
όταν πηγαίναμε στο σχολείο της Ντώρα-ούντεν,
«πιο κεντρικό» από άλλα ιδρύματα
για την ανανέωση της παράδοσης: η χλόη βούιζε,
κάπου το ρυάκι μουρμούριζε ως υπόσχεση
μιας δροσιάς ανεύρετης αλλού.
Ο καπνός υψωνόταν από τη χερσόνησο, από τη λιθόκτιστη εστία μας,
και μια μέρα η Σαπφώ έκανε πράγματι την εμφάνισή της -
στη νάρκη μου, είχαμε καλοκαίρι:
ήταν κοντή και με πολύ σκούρο δέρμα, με λαπωνικό ρούχο
τόσο βαθυγάλαζο που μου φάνηκε εξωπραγματικό:
ο γιακάς και το μπούστο του ήταν κεντημένα με ουράνιο τόξο,
και τότε κατάλαβα: ήταν η ποικιλόθρονος Σαπφώ,
«με τα καταστόλιστα ρούχα», που εδώ στη νομαδική σχολή
έπλεκε ποιήματα από ρίζες και κλαδιά,
στέρεες στροφές από ιτιά και σημύδα, από ασημένια κλωστή,
κεντήματα από κασσίτερο, κέρατα από τάρανδο, φεγγάρι, αστέρια -
σαν αυτές που μπορεί κανείς να δει νωρίς τη φθινοπωρινή νύχτα
όταν ο Γαλαξίας επιτέλους γίνεται ορατός.
Χαμογελαστή, μου εξήγησε πως ή νύχτα είναι το γράμμα Α
και με διέταξε να χρησιμοποιώ το Α σε όλα τα γιόκ μου.
Ήταν η συμφωνία μας. Και το φεγγάρι έλαμπε ανάμεσα στα στίλβοντα αστέρια,
έλαμπε πάνω στην κοιλάδα, πάνω στα δασωμένα υψώματα.
Στην άλλη μεριά της λίμνης, οι αγελάδες κοιμούνταν στο στάβλο.
Πόσο ο ήχος της φωνής μας ήταν άμβλυμμένος και μακρινός!
Και όταν η σελήνη έδυσε, γλίστρησε από τον ουρανό ένα νυχτοπούλι
κοντά στις κορυφές των δένδρων, ανάμεσα στα αστέρια
όπου η σιλουέτα της εμφανίστηκε για μια στιγμή -
και αν απλώναμε το χέρι, θα φτάναμε, μέχρι εκεί,
τόσο κοντινά μας φαίνονταν μέσα στη νύχτα τα αστέρια
φωτίζοντας μέσα μας τα πιο μυστικά μας όνειρα.
μτφ: Φοίβη Γιαννίση
από την Ποιητική - τεύχος πρώτο, Άνοιξη 2008
(δ/νση Χάρη Βλαβιανού)
εκδ. Πατάκη
.
Ετικέτες Ποιήματα για την Σαπφώ
Παρασκευή 14 Νοεμβρίου 2008
84 ~ ο Πωλ Βερλαίν για την Σαπφώ
*** 
Η Σαπφώ
Ξώφρενη, με τα μάτια ωχρά, με στήθος που ορθοσειέται,
και λιγωμένη, απ' ηδονή η Σαπφώ, που τη φλογίζει,
σα λύκαινα στα ολόψυχρα τ' ακρόγιαλα γυρίζει.
Το Φάωνα φέρνει στο νου και τους Θεσμούς αρνιέται'
και βλέποντας πως μοναχή στα δάκρυα τώρα λυώνει,
τα μαύρα πλούσια της μαλλιά, τραβά και ξερριζώνει.
Κάποτε συλλογίζεται με σπαραγμό τα χρόνια,
πούλαμπε αγνή η αγάπη της στη δόξα κι' ομορφιά της,
και που την ετραγούδησε σε στίχους όπου αιώνια,
κάθε παρθένα θε ν' ακούει μέσ' στα χρυσόνειρά της.
Και να που τώρα πέφτουνε χλωμά τα βλέφαρά της
κι' ορμά στην άγρια θάλασσα που ολάνοικτη προσμένει'
ενώ ψηλά, σκορπίζοντας στο κύμα τη φωτιά της,
η ωχρά Σελήνη, του έρωτος η εκδικήτρα, βγαίνει.
μτφ: Γιώργος Σημηριώτης
από την Γαλλική Ανθολογία του Γ. Σημηριώτη -
τεύχος ένατο, Μάρτιος 1937
(το ποίημα περιλαμβάνεται και στην "παγκόσμιο ανθολογία ποιήσεως", τμ.α'
- εκδ. Γεωργίου Παπαδημητρίου, 1953)
.
Ετικέτες Ποιήματα για την Σαπφώ
Παρασκευή 28 Δεκεμβρίου 2007
45 ~ η Ζωή Καρέλλη για την Σαπφώ (α)
(της φαντασίας διαθέσεις)
...καθώς αισθάνεσαι ήχου τη διαφορά,
διαφορά και οπτική συνάμα,
ανάμεσα στο ήτα και στο άλφα :
«δέδυκε τα σελάνα», αιολικά.
Ίσως θα ήταν και η μοναξιά αιτία,
η ώρα περασμένη μετά το μεσονύχτι,
καθώς συλλογιζόμουν της Λεσβίας
την ερωτική φωνή,
την ομιλία την ποιητική
εκείνης «που καθεύδα μόνα».
Υπό το φως ακίνητο και διαπεραστικό
(ώσπου να εξαφανιστεί)
στην πάσαν ησυχία,
η ερωτική ανησυχία της θα ήταν, τότε,
υπέροχα τυραννική :
«δίχα μοι τα νοήματα..» ως έγραψε.
(συλλογή "Το σταυροδρόμι)
από το βιβλίο Τα ποιήματα της Ζωής Καρέλλη
Οι Εκδόσεις των Φίλων, 2000
.
Πέμπτη 30 Αυγούστου 2007
27 ~ ο Ρόμπερτ Λόουελ για την Σαπφώ
*** Σαπφώ
Βάζω τον άνθρωπο αυτό πάνω από ήρωες και θεούς -
όλη μέρα κάθεται μπροστά μου αντικρυστά,
σαν συμπαίχτης στα χαρτιά. Ο αγκώνας μου τον δικό του ξυστά αγγίζει'
αν είναι να μιλήσω, ακούει. Συγκινημένη ταράσσεται η καρδιά
το γέλιο είναι νερό βιαστικό πάνω απ' τα βότσαλα...
Είναι αυτός το πιο φωτεινό πράγμα στη γη τη σκοτεινή'
τον αφουγκράζομαι, άδειο κάτι μες στ' αυτιά μου:
είναι τα βήματά του. Να μιλήσω δεν μπορώ ούτε να δω.
Μια νεκρή λευκότητα στάζει κεντήματα ιδρώτα...
Είμαι πιο χλωρή απ' την πιο χλοερή χλόη'
εύκολα μπορώ να σε κάνω να το καταλάβεις αυτό:
μια γυναίκα σπάνια φτάνει το άριστο'
το παιδί της, οι σκλάβοι της, ο καθημερινός του σπιτιού της μόχθος'
το φεγγάρι γλιστρά στα δυτικά. Ο χρόνος γίνεται σκόνη.
Κοιμάμαι μόνη
μτφ: Κατερίνα Αγγελάκη-Ρουκ
(από το βιβλίο Σύγχρονοι Αμερικανοί Ποιητές
εκδ. ύψιλον/βιβλία 1983)
.
Ετικέτες Ποιήματα για την Σαπφώ, Ποιήματα του Ρόμπερτ Λόουελ